Forensika · 3/36 daqiqa

Fayl ichidagi fayllar va steganografiya

Ko'pchilik fayl formatlari qayerda tugashini biladi: PNG IEND bilan, ZIP esa oxiridagi katalog bilan. Dasturlar shu chegaradan keyingi baytlarga qaramaydi — shuning uchun bir faylning oxiriga boshqasini yopishtirish mumkin va asl fayl baribir normal ochiladi.

File carving

Fayl ichidan boshqa fayllarni ularning magic bytes'i bo'yicha qidirib ajratib olish “file carving” deyiladi. Forensika mutaxassislari bu usul bilan o'chirilgan rasmlar va hujjatlarni disk tasviridan tiklashadi.

terminal
binwalk rasm.png          # ichidagi imzolarni ko'rsatadi
binwalk -e rasm.png       # topilganlarni ajratib oladi
unzip ajratilgan.zip

Steganografiya

Steganografiya xabarni shifrlamaydi — uning borligini yashiradi. Rasm piksellarining eng kichik bitlari, audio shovqini, matndagi qatorlarning birinchi harflari yoki bo'sh joylar — hammasi yashirin kanal bo'la oladi.

Fayl hajmi uning mazmuniga mos kelmasa (kichkina rasm — katta fayl), ichida qo'shimcha ma'lumot bo'lishi mumkin. Toolbox'dagi Strings bo'limi bunday “ichki fayllar”ni avtomatik topadi.

Video darslar

Videolar ingliz tilida. O'zbekcha subtitr uchun YouTube'da ⚙ Sozlamalar → Subtitrlar → Avtomatik tarjima → O'zbekcha ni tanlang (videoda subtitr mavjud bo'lsa).

Bilimingizni tekshiring

1. Nima uchun PNG oxiriga qo'shilgan ZIP rasmni buzmaydi?

2. Steganografiyaning shifrlashdan farqi nima?