Kiberxavfsizlik — kompyuterlar, tarmoqlar va ma'lumotlarni ruxsatsiz kirish, o'g'irlash va buzilishdan himoya qilish san'ati. Uning uchta asosiy maqsadi bor va ular ko'pincha CIA deb ataladi.
- Maxfiylik (Confidentiality) — ma'lumotni faqat ruxsati bor odamlar ko'radi.
- Butunlik (Integrity) — ma'lumot yashirincha o'zgartirilmaydi.
- Mavjudlik (Availability) — tizim kerak bo'lganda ishlaydi.
CTF nima?
CTF (Capture The Flag) — kiberxavfsizlik musobaqasi. Har bir topshiriq (challenge) ichida yashirin matn — flag bor. Uni topib, platformaga topshirsangiz, ball olasiz. Patchwise'da flaglar shunday ko'rinadi: PATCHWISE{...}.
CTF'lar xavfsiz, qonuniy muhitda real ko'nikmalarni o'rgatadi: muammoni bo'laklarga ajratish, formatlarni tanish, sabr bilan izlanish. Ko'plab mutaxassislar aynan CTF orqali kasbga kirgan.
Bilimingizni faqat o'zingizga tegishli yoki ochiq ruxsat berilgan tizimlarda (masalan, CTF platformalarida) qo'llang. Begona tizimni ruxsatsiz tekshirish — qonunbuzarlik.
