Asoslar · 3/36 daqiqa

Kundalik xavfsizlik odatlari

Hujumlarning katta qismi murakkab texnologiya emas, balki oddiy xatolar orqali sodir bo'ladi: takroriy parol, shubhali havola, yangilanmagan telefon. Quyidagi odatlar sizni ko'pchilikdan xavfsizroq qiladi.

Parollar

  • Har bir sayt uchun alohida parol. Bitta sayt sizib chiqsa, qolganlari xavfsiz qoladi.
  • Uzun parol qisqa va murakkabdan yaxshiroq: tog'-choy-qalam-yomg'ir kabi so'zlar zanjiri.
  • Parol menejeri (Bitwarden, KeePass) parollarni eslab qolishni o'z zimmasiga oladi.

Ikki bosqichli tasdiqlash (2FA)

2FA yoqilgan bo'lsa, parolingiz o'g'irlansa ham hisobga kirish uchun telefoningizdagi kod kerak bo'ladi. Telegram, Google va bank ilovalarida uni hoziroq yoqing.

Fishing (phishing)

  • Shoshiltiruvchi xabarlarga ishonmang: “hisobingiz bloklanadi, darhol kiring!”
  • Havola manzilini tekshiring: telegram.org va te1egram-login.com — boshqa-boshqa saytlar.
  • SMS kodni hech kimga aytmang — bank xodimi ham, “Telegram yordami” ham uni so'ramaydi.
Telefon va ilovalarni o'z vaqtida yangilang. Yangilanishlarning ko'pi aynan topilgan xavfsizlik teshiklarini yopadi.

Video darslar

Videolar ingliz tilida. O'zbekcha subtitr uchun YouTube'da ⚙ Sozlamalar → Subtitrlar → Avtomatik tarjima → O'zbekcha ni tanlang (videoda subtitr mavjud bo'lsa).

Bilimingizni tekshiring

1. Nima uchun har bir saytga alohida parol kerak?

2. “Bank xodimi” sizdan SMS kodni so'ramoqda. To'g'ri harakat qaysi?